على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3357

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تصديق كرده شده و راست . مصدوقة ( masduqat ) ا . ع . راستى . مصدوم ( masdum ) ص . ع . كوفته . مصر ( masr ) م . ع . مصر - الناقة مصرا ( از باب نصر ) : با سر سه انگشت دوشيد آن ماده شتر را . و يا با سبابه و ابهام دوشيد . و دوشيد آنچه در پستان وى بود از شير . و مصر - الفرس ( مجهولا ) : تك برآورده شد آن اسب . مصر ( mesr ) ا . ع . پرده و حاجز ميان دو چيز . و حد ميان دو زمين . ج : مصور . يق : اشتريت الدار بمصورها . و نيز مصر : آوند . و شمشير . و گل سرخ . و شهرستان . ج : امصار . مصر ( mesr ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مملكتى كه واقع شده است در شمال شرقى افريقا و تا چندى قبل از اين در تحت تبعيت دولت عثمانى بود ولى اكنون امارتى است مستقل كه امير آن را خديو مىنامند و اين مملكت داراى پانزده ميليون جمعيت است و آن قسمتى از آن كه مشروب از رود نيل مىگردد بسيار حاصلخيز است و شهرهاى عمدهء آن قاهره و اسكندريه و دمياط و پرت سعيد . و مصر زليخاپناه : قالب و جسد آدمى كه پناه و ملجأ روح است . مصر ( moserr ) ص . ع . آن كه عزيمت كارى مىكند و ثبات و دوام مىورزد بر آن كار . مصر ( moser ) و ( moserr ) ص . پ . مأخوذ از تازى - ايستادگىكنندهء در كار . مصراة ( mosarr t ) ص . ع . ميش كه آن را ندوشند تا شير در پستانش جمع شده و در نظر مشترى بزرك نمايد . مصراح ( mesr h ) ا . ع . ماده شترى كه شير آن كف نكند . مصراد ( mesr d ) ص . ع . رجل مصراد : مرد تواناى بر سرما . و ناتوان بر سرما . و سرمازده . و سهم مصراد : تير در گذرنده . و ارض مصراد : زمين بىآب و گياه . مصراع ( mesr ' ) ا . ع يك نيمه از شعر . و يك لنگه از دو لنگهء در . ج : مصاريع . مصراع ( mesr ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - يك نيمهء شعر . مصراعان ( mesr ' ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو نيمهء از شعر . مصران ( mesr ne ) ع . بصيغهء تثنيه : شهر كوفه و شهر بصره . مصران ( mosr n ) ع . ج . مصير . مصران ( mosr n ) ا . ع . مصران الفار : قسمتى از خرماى هيچ‌كاره . مصرب ( mesrab ) ا . ع . خنورى كه در وى شير نهند . مصرة ( masarrat ) ا . ع . مجراى بول . و مجارى تحت شكم . مصرة ( moserrat ) ص . ع . ناقة مصرة : ماده شترى كه شير ندهد . مصرح ( mosarreh ) ص . ع . كسى كه آشكارا سخن مىگويد . و يوم مصرح : روز بىابر و باد . مصرخ ( mosrex ) ص . ع . فريادرس و يارىگر . مصرد ( mosrad ) ص . ع . سهم مصرد : تيرى كه خطا كرده باشد . مصرد ( mosarrad ) ص . ع . شراب مصرد : شراب كم‌كم داده . مصرد ( mosarred ) ص . ع . آن كه اندك عطا مىكند . مصرع ( masra ' ) ا . ع . جاى افگندن . و جاى كشتى . ج : مصارع . مصرع ( masra ' ) م . ع . صرع صرعا و صرعا و مصرعا : ر . صرع ( sar ' ) و ( ser ' ) . مصرع ( mesra ' ) ا . ع . يك نيمهء از شعر . و يك تخته از دو تختهء در . مصرع ( mesra ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - يك نيمهء از شعر . مصرع ( mosarra ' ) ص . ع . بر زمين افگنده . مصرع ( mosarre ' ) ص . ع . آن كه به سختى بر زمين مىافگند . مصرعان ( mesra ' ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو لنگهء در . مصرف ( masraf ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خرج و صرف . و قيمت . و فايده . و محل خرج و بىمصرف : بىفايده و هيچ‌كاره . مصرف ( mosref ) ا . ع . محل صرف و خرج . و محل بازگشت . و خلاص و رهايى از بدبختى . ج : مصارف مصرف ( mosref ) ص . ع . صرف كننده . و خرج‌كننده . مصرف ( mosref ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اصراف‌كننده . و خرج‌كننده . و بىجا خرج‌كننده . مصرف ( mosarref ) ص . ع . زينت دهندهء كلام . مصرم ( masrem ) ا . ع . جاى تنك كه توجبه بشتاب از آن گذرد . مصرم ( mesram ) ا . ع . داس خشاوه . مصرم ( mosrem ) ص . ع . مرد محتاج بسيار عيال . و صاحب گلهء شتران . مصرمة ( mosarramat ) ا . ع . ماده شترى كه سر پستان وى را ببرند تا